BB__Design Lab
31 stycznia 2026Autor: Krzysztof Gieleciak

3 lata Uchwały Reklamowej - Krzysztof Gieleciak - plastyk miejski

Niektóre wnioski po 3 latach funkcjonowania Uchwały Reklamowej formułuje projektant wzornictwa przemysłowego Krzysztof Gieleciak, pełniący funkcję plastyka miejskiego.

REKLAMA

Krzysztof Gieleciak

W ramach poprzedniej edycji BB design lab 2022 organizatorzy  projektu Arting miasto-piękne postawili przed uczestnikami zadanie przeanalizowania stanu krajobrazu i widocznych zaniedbań w kształtowaniu przestrzeni publicznej polskich miast. Chodziło o zdefiniowanie problemów oraz wyznaczenie zadań mających na celu poprawę jakości przestrzeni miejskiej w kontekście funkcjonowania elementów reklamowych. W ramach seminarium  laboratorium projektowania wspólnego w 2024 roku, „projekt_miasto piękne”, możliwa była prezentacja podejmowanych działań naprawczych na terenie miasta Bielska-Białej wynikających z wprowadzenia w życie „uchwały reklamowej” w marcu 2023 roku, określającej  zasady i warunki  sytuowania  reklamy, obiektów małej architektury i  ogrodzeń.

Od tego momentu upłynęły prawie trzy lata w których realizowane były zadania wynikające z zapisów wyżej wymienionej uchwały. W tym okresie doprowadzono do likwidacji 949 nielegalnie zamontowanych tablic i urządzeń  reklamowych.

 W oparciu o zdobyte w tym czasie doświadczenie  możliwe stało się przedstawienie  efektów wynikających z jej stosowania w praktyce.

Mając świadomość, że realizacja uchwały jest procesem którego celem jest stopniowa   poprawa jakości wizualno-estetycznej przestrzeni w której żyjemy, można zastanowić się  czy zapisy zawarte  w „uchwale reklamowej” były pomocne w jej realizacji oraz które okazały się nieprecyzyjne, niewystarczające, ograniczające możliwości wpływania na kształtowanie przestrzeni przez projektantów elementów reklamowych?

Istotne  wydaje się pytanie czy wystąpiła konieczność przeanalizowania zapisów uchwały oraz czy istnieje możliwość wprowadzenia zmian w taki sposób, aby proponowane przez inwestorów projekty urządzeń reklamowych ingerujące w tkankę miejską,  uwzględniały unikatowe wartości architektoniczne obiektów a także historyczne i kulturowe uwarunkowania miejsca w które mają być wpisane.

Należy zastanowić się także  czy istnieje konieczność uruchomienie akcji edukacyjnych oraz opracowanie materiałów objaśniających zasady świadomego kształtowania estetyki przestrzeni nas otaczającej.

 Podsumowanie

1. Wprowadzenie zmian w zapisach uchwały reklamowej w chwili obecnej nie jest możliwe. Jeżeli w wyniku prowadzonych obecnie prac komisji senackiej nad Ustawą Krajobrazową wprowadzone zostaną zapowiadane zmiany, możliwe będzie przeredagowanie Uchwały reklamowej na poziomie przepisów gminnych.

2. Propozycje zmian zapisów uchwały powinny zmierzać do wyartykułowania koniczności uwzględniania w projektach tablic i urządzeń reklamowych indywidualnego podejścia dotyczącego wybranych obszarów lub indywidualnego podejścia do  architektonicznie cennych obiektów. W związku z tym, celowe byłoby opracowanie katalogu uzupełnionego o wytyczne projektowe dla indywidualnie wybranych obiektów w celu wyeksponowania elementów wystroju architektonicznego, które mogłyby stać się inspiracją w projektowaniu. Za przykład może tu posłużyć próba zaadoptowania wysięgnika latarni miejskiej w projekcie prostopadłego nośnika reklamowego a w konsekwencji szyldu reklamowego. Jest to element architektoniczny wystroju elewacji będący przykładem sztuki kowalstwa artystycznego, zamontowanego na elewacji zabytkowego budynku.

3. W ramach projektu Arting w celu świadomego kształtowania estetyki przestrzeni miejskiej, opracowaliśmy  materiały objaśniające zasady sytuowania tablic i urządzeń reklamowych w oparciu o zapisy uchwały reklamowej do wykorzystania przez organ gminnej administracji architektoniczno-budowlanej.

TYMCZASOWE NOŚNIKI  TOWARZYSZĄCE WYDARZENIOM ODBYWAJĄCYM SIĘ NA TERENIE MIASTA

 Ważną część „uchwały reklamowej” stanowią  zapisy dotyczące sytuowania tymczasowych nośników reklamowych sytuowanych na elewacjach budynków oraz nośników wolnostojących na terenach obsługi budynków usługowych usług kultury.

Stosowne zapisy uchwały dają także możliwość eksponowania informacji o wydarzeniach kulturalnych, festiwalach, wystawach plenerowych a także akcjach społecznych na słupach  ogłoszeniowych, nielicznych nośnikach typu city-light  a także nośnikach o bliżej nie usystematyzowanej wielkości i formie.

Przeprowadzona analiza funkcjonującego przekazu informacji sugeruje potrzebę zaproponowania skuteczniejszej formy przekazu poprzez unifikację formatów elementów reklamowych i formy ich eksponowania.

Podsumowanie

Sytuowane obecnie w przestrzeni miejskiej nośniki zbudowane na bazie sześciennych ram konstrukcyjnych których ściany pokryte są w całości banerami w kilku lokalizacjach swą wielkością zawłaszczają przestrzeń, przysłaniają sylwety obiektów cennych architektonicznie. Ponadto, jak pokazuje praktyka, sześciany te nie są  demontowane po zakończeniu imprez stając się tym samym, stałymi obiektami w przestrzeni miejskiej.

W związku z powyższym należałoby rozważyć możliwość sytuowania  w przestrzeni miejskiej nośników informacji tymczasowej dającej możliwość ich szybkiego montażu i demontażu po zakończeniu wydarzenia.

Takimi nośnikami są  flagi wykonane z tkanin montowane na słupach stałych lub przenośnych, na  słupach oświetleniowych usytuowanych w ciągach pieszych, na linach rozciągniętych nad jezdniami,  zamontowanych do elewacji przeciwległych budynków. 

Powyższe  rozwiązania stosowane są powszechnie w innych miastach co pokazane jest na planszach.