Seminarium "Miasto kreatywne 2026" dr Michał Maciukiewicz

Seminarium „Miasto kreatywne” z udziałem dr. Michała Maciukiewicza było poświęcone relacji między twórczością projektową, innowacją, edukacją akademicką i realnym wdrażaniem nowych rozwiązań. Punktem wyjścia wystąpienia stało się pytanie o to, dlaczego wiele wartościowych koncepcji — nagradzanych, dobrze opracowanych i opartych na rzeczywistych potrzebach użytkowników — kończy swoje życie na etapie dyplomu, konkursu lub portfolio. W tym sensie seminarium nie dotyczyło kreatywności rozumianej jako swobodna ekspresja, lecz jako zdolność do przeprowadzania pomysłów przez cały proces: od diagnozy problemu, przez projektowanie i prototypowanie, aż po wdrożenie.

Dr Maciukiewicz odwołał się do doświadczeń najstarszego w Polsce wydziału projektowego zajmującego się wzornictwem przemysłowym. Przywołane przykłady prac studentów i absolwentów pokazały wysoki poziom polskiego projektowania: innowacyjność, adekwatność technologiczną, osadzenie w potrzebach użytkowników oraz obecność partnerów w procesie projektowym. Jednocześnie wskazano zasadniczy problem: nawet bardzo dobre projekty często nie znajdują kontynuacji po zakończeniu procesu dydaktycznego. Ich wartość pozostaje wówczas głównie edukacyjna, wizerunkowa lub portfolio­wa, zamiast przechodzić w realny obieg społeczny, gospodarczy i technologiczny.

Ważnym elementem wystąpienia była analiza dynamiki entuzjazmu i rozczarowania w procesie twórczym. Prelegent zestawił ją między innymi z efektem Dunninga-Krugera oraz modelem Hype Cycle, pokazując, że zarówno technologie, jak i projekty przechodzą przez fazy nadmiernych oczekiwań, spadku motywacji, weryfikacji i dopiero późniejszej produktywności. W przypadku projektów studenckich moment krytyczny pojawia się często po pierwszej koncepcji i po końcowej prezentacji. Projekt trafia do portfolio, lecz brakuje dalszej struktury, finansowania, partnera oraz instytucjonalnej opieki, które pozwoliłyby mu rozwijać się po zakończeniu kursu lub konkursu.

Seminarium wskazało, że warunkiem skutecznego rozwoju projektu jest obecność partnera od początku procesu. Nie chodzi wyłącznie o konsultację, lecz o rzeczywistą współpracę z firmą, instytucją lub organizacją, która ma interes technologiczny, biznesowy, społeczny albo wizerunkowy w dalszym rozwoju rozwiązania. Przywołane przykłady projektów z obszaru mobilności i przemysłu pokazały, że większą szansę na kontynuację mają te koncepcje, które odpowiadają na realny trend, wykorzystują dostępne technologie, posiadają możliwość prototypowania, są osadzone w kompetencjach wykonawczych partnera i mają jasne uzasadnienie wdrożeniowe.

Szczególnie istotna była refleksja nad współpracą uczelni z otoczeniem gospodarczym. Uczelnia może pełnić funkcję zewnętrznego laboratorium projektowego dla firm: dostarczać świeżych kompetencji, umożliwiać eksperymentowanie, tworzyć autentyczny proces badawczo-rozwojowy i ułatwiać kontakt z młodymi talentami. Dla przedsiębiorstw taka współpraca może mieć znaczenie nie tylko innowacyjne, lecz także rekrutacyjne, wizerunkowe i finansowe. Dla studentów oznacza natomiast możliwość pracy nad problemami rzeczywistymi, a nie wyłącznie akademickimi.

W tym kontekście przedstawiono ideę Arting 365 jako próbę przejścia od jednorazowego konkursu do procesu ciągłego. Tradycyjny konkurs pozostaje ważnym elementem programu, ale zostaje uzupełniony przez sprint projektowy oraz inkubator. Sprint ma porządkować pracę nad nowym produktem w oparciu o moderowany proces projektowy, natomiast inkubator ma wspierać materializację projektów poprzez konsultacje eksperckie, prototypowanie, poszukiwanie inwestorów, budowanie zespołów interdyscyplinarnych i łączenie uczestników z partnerami instytucjonalnymi lub biznesowymi.

W dyskusji podkreślono, że nie istnieje gwarancja wdrożenia. Można jednak zaprojektować warunki, które znacząco zwiększają jego prawdopodobieństwo. Tegoroczna formuła Arting 365 została przedstawiona jako pilotaż: proces uczenia się, testowania współpracy i budowania modelu, który w przyszłości może działać bardziej systemowo. Szczególne znaczenie ma tu lokalny kontekst Bielska-Białej, jej dziedzictwo przemysłowe, kultura techniczna oraz potencjał współpracy z firmami z miasta i regionu.

Seminarium „Miasto kreatywne” ukazało kreatywność jako kategorię organizacyjną, a nie wyłącznie artystyczną. Miasto kreatywne to miasto, które potrafi łączyć talenty, uczelnie, przedsiębiorstwa, instytucje i realne potrzeby społeczne w trwałe procesy projektowe. Jego siłą nie jest sama produkcja pomysłów, lecz zdolność do ich rozwijania, testowania i wdrażania. W tym ujęciu kreatywność staje się narzędziem rozwoju miasta, przemysłu i edukacji — pod warunkiem, że zostanie osadzona w odpowiedzialnej strukturze współpracy.